Aptomat chống giật là một trong những thiết bị quan trọng giúp nâng cao mức độ an toàn cho hệ thống điện gia đình, đặc biệt tại những khu vực thường xuyên tiếp xúc với nước hoặc có nhiều thiết bị điện công suất lớn. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có RCCB, RCBO cùng nhiều mức dòng định mức, dòng rò và thương hiệu khác nhau khiến không ít người băn khoăn aptomat chống giật loại nào tốt cho gia đình.
Thực tế, không có một model duy nhất phù hợp cho mọi ngôi nhà. Thiết bị phù hợp cần được lựa chọn dựa trên tải điện, dây dẫn, đặc điểm mạch, khả năng bảo vệ và vị trí lắp đặt. Bài viết dưới đây của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Đức Vinh sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn trước khi lựa chọn.
Aptomat chống giật là gì?
Aptomat chống giật là cách gọi phổ biến của nhóm thiết bị có chức năng phát hiện dòng điện rò và tự động ngắt mạch khi xuất hiện điều kiện bất thường đạt ngưỡng tác động của thiết bị.
Trong hệ thống điện gia đình, thiết bị chống dòng rò đặc biệt hữu ích tại những khu vực như nhà tắm, bình nóng lạnh, máy giặt, nhà bếp, ổ cắm và các thiết bị có vỏ kim loại.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả aptomat chống giật đều có chức năng giống nhau. Hai loại thường gặp là RCCB và RCBO.
Phân biệt MCB, RCCB và RCBO
Đây là yếu tố đầu tiên cần hiểu trước khi tìm mua CB chống giật.
| Thiết bị | Chống dòng rò | Quá tải | Ngắn mạch | Ứng dụng |
|---|---|---|---|---|
| MCB | Không | Có | Có | Bảo vệ mạch điện |
| RCCB | Có | Không | Không | Bảo vệ dòng rò, cần phối hợp bảo vệ quá dòng phù hợp |
| RCBO | Có | Có | Có | Bảo vệ tổng hợp cho mạch |
RCCB được tiêu chuẩn hóa theo IEC 61008, trong khi RCBO có bảo vệ quá dòng được tiêu chuẩn hóa theo IEC 61009.
Vì tích hợp cả chức năng chống dòng rò, quá tải và ngắn mạch, RCBO thường là lựa chọn thuận tiện cho các mạch nhánh độc lập như máy nước nóng, máy giặt hoặc một số khu vực cần mức bảo vệ riêng.
Trong khi đó, RCCB có thể được sử dụng để bảo vệ chống dòng rò cho một nhóm mạch khi phối hợp đúng với MCB hoặc thiết bị bảo vệ quá dòng tương ứng.
Aptomat chống giật gia đình nên chọn bao nhiêu mA?
Ngoài dòng định mức tính bằng A, một thông số rất quan trọng là dòng rò định mức IΔn, thường được thể hiện bằng mA.
Các dòng RCCB và RCBO dân dụng của những hãng lớn có nhiều mức như 10mA, 30mA, 100mA, 300mA tùy dòng sản phẩm và mục đích sử dụng. Trong đó, 30mA là mức rất phổ biến đối với bảo vệ bổ sung chống điện giật trong các ứng dụng dân dụng.
Không nên hiểu rằng mA càng nhỏ thì càng tốt. Chọn độ nhạy không phù hợp có thể khiến thiết bị tác động không mong muốn hoặc không phù hợp với mục tiêu bảo vệ của hệ thống.
Do đó, cần phân biệt:
- A (Ampere): khả năng mang dòng định mức của thiết bị.
- mA (milliampere): độ nhạy đối với dòng điện rò.
- kA: liên quan đến khả năng cắt dòng ngắn mạch đối với thiết bị có chức năng bảo vệ ngắn mạch.
Ba thông số này có ý nghĩa hoàn toàn khác nhau và không nên lựa chọn chỉ dựa trên một thông số.
Gợi ý các loại Aptomat chống giật tốt cho gia đình
1. RCCB Schneider Electric
Schneider Electric là thương hiệu thiết bị điện được sử dụng phổ biến tại nhiều công trình dân dụng và thương mại. Các dòng RCCB như Easy9 và Acti9 iID có nhiều cấu hình để lựa chọn.
Ví dụ, Easy9 RCCB có các mức dòng định mức như 25A, 40A, 63A và nhiều tùy chọn độ nhạy dòng rò. Dòng Acti9 iID có dải lựa chọn rộng hơn tùy model.
Ưu điểm đáng chú ý:
- Danh mục sản phẩm đa dạng.
- Có lựa chọn 2P và 4P.
- Nhiều mức dòng định mức và dòng rò.
- Phù hợp bố trí trong tủ điện dân dụng.
- Có các lựa chọn Type AC, Type A hoặc những phiên bản chuyên biệt tùy dòng.
RCCB Schneider phù hợp khi cần bảo vệ chống dòng rò cho một nhóm mạch và đã có phương án bảo vệ quá tải, ngắn mạch thích hợp.
2. RCBO Schneider Electric
Nếu muốn tích hợp nhiều chức năng bảo vệ trong cùng một thiết bị, RCBO Schneider là lựa chọn đáng cân nhắc.
RCBO kết hợp chống dòng rò với bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Nhờ đó, mỗi mạch quan trọng trong gia đình có thể được bảo vệ độc lập.
Loại này thường phù hợp với:
- Bình nóng lạnh.
- Máy giặt.
- Mạch ổ cắm.
- Điều hòa.
- Một số thiết bị điện công suất lớn.
Khi một nhánh gặp sự cố, cách phân mạch hợp lý còn giúp hạn chế ảnh hưởng tới những khu vực khác trong nhà.
3. RCCB ABB
ABB cũng sở hữu danh mục thiết bị chống dòng rò khá phong phú. Chẳng hạn dòng F200 RCCB có các phiên bản 2P, 4P và nhiều mức dòng định mức, độ nhạy khác nhau.
Ưu điểm của ABB là có nhiều cấu hình để kỹ thuật viên lựa chọn dựa trên yêu cầu của hệ thống thay vì sử dụng một model chung cho tất cả vị trí.
Với nhà ở, căn hộ hoặc công trình yêu cầu hệ thống tủ điện được phân mạch rõ ràng, RCCB ABB là một lựa chọn đáng tham khảo.
4. RCBO ABB
Đối với người muốn bảo vệ riêng từng nhánh, RCBO ABB cũng là lựa chọn phù hợp.
Một số dòng RCBO của ABB có cấu hình 1P+N, độ nhạy 30mA và nhiều mức dòng định mức khác nhau. Chẳng hạn ABB GSH201 có các lựa chọn từ 6A đến 63A trong danh mục được công bố, tùy model.
Điểm mạnh của RCBO là một thiết bị có thể đảm nhiệm cả bảo vệ dòng rò và bảo vệ quá dòng, giúp việc phân mạch trong tủ điện trở nên trực quan hơn.
Nên chọn RCCB hay RCBO cho gia đình?
Không có câu trả lời duy nhất cho tất cả công trình.
RCCB phù hợp khi muốn chống dòng rò cho một nhóm mạch và hệ thống đã được phối hợp với thiết bị bảo vệ quá dòng phù hợp.
RCBO lại thích hợp khi muốn từng mạch có khả năng bảo vệ tương đối độc lập trước dòng rò, quá tải và ngắn mạch.
Ví dụ, một căn nhà có thể sử dụng RCCB tại một cấp bảo vệ nhất định và bố trí RCBO riêng cho những nhánh quan trọng. Cấu hình cụ thể vẫn phải được tính toán dựa trên thiết kế hệ thống điện.
Cách chọn Aptomat chống giật đúng cho gia đình
Để lựa chọn đúng thiết bị, người dùng không nên chỉ nhìn vào thương hiệu hoặc giá bán. Đức Vinh khuyến nghị cần kiểm tra đồng thời các yếu tố sau:
Thứ nhất, xác định công suất tải. Tổng công suất của các thiết bị trên mạch là cơ sở quan trọng để xác định dòng làm việc.
Với tải một pha, có thể tham khảo nguyên tắc tính toán dòng điện theo đặc tính tải và điện áp hệ thống. Tuy nhiên, kết quả tính toán chỉ là một phần của quá trình lựa chọn.
Thứ hai, kiểm tra tiết diện dây dẫn. Không nên chọn CB có dòng định mức vượt quá khả năng chịu tải cho phép của dây chỉ vì muốn hạn chế tình trạng nhảy CB.
Thứ ba, chọn dòng rò phù hợp. Với mục tiêu bảo vệ bổ sung chống điện giật trong dân dụng, 30mA là mức thường gặp. Các mức khác cần được lựa chọn theo mục đích bảo vệ và thiết kế hệ thống.
Thứ tư, kiểm tra khả năng cắt ngắn mạch. Đối với RCBO, thông số khả năng cắt cần phù hợp với dòng ngắn mạch dự kiến tại vị trí lắp đặt.
Thứ năm, lựa chọn đúng Type. Type AC, A hay các loại khác phản ứng với những dạng dòng dư khác nhau. Nhà có nhiều thiết bị điện tử, inverter hoặc tải đặc biệt nên được kỹ thuật viên đánh giá trước khi lựa chọn.
Chọn Aptomat chống giật cho từng thiết bị thế nào?
Bình nóng lạnh: Đây là thiết bị đặt trong môi trường có độ ẩm cao nên cần đặc biệt chú trọng chống dòng rò, hệ thống tiếp địa và thiết bị bảo vệ phù hợp.
Máy giặt: Nên bố trí mạch phù hợp, đặc biệt khi máy đặt tại ban công, nhà tắm hoặc khu vực ẩm.
Điều hòa: Cần xác định dòng vận hành, dòng khởi động, tiết diện dây và đặc tính của thiết bị trước khi chọn CB.
Bếp từ: Có công suất tương đối lớn nên phải tính đồng thời công suất tải, dây dẫn, ổ đấu nối và CB bảo vệ.
Ổ cắm: Có thể cân nhắc RCBO cho từng nhóm ổ cắm hoặc phương án RCCB kết hợp MCB tùy thiết kế tủ điện.
Không nên áp dụng máy móc một mức 20A, 32A hay 40A cho tất cả các thiết bị.
Những sai lầm thường gặp khi mua Aptomat chống giật
Một số trường hợp người dùng chọn CB theo nguyên tắc “càng lớn càng tốt”. Đây là quan niệm không chính xác.
CB quá lớn so với dây dẫn và tải có thể làm giảm hiệu quả của phương án bảo vệ quá dòng. Ngược lại, chọn quá thấp có thể khiến CB thường xuyên tác động khi thiết bị hoạt động bình thường.
Ngoài ra cần tránh:
- Chỉ quan tâm giá mà bỏ qua thông số kỹ thuật.
- Nhầm RCCB với RCBO.
- Không kiểm tra tiết diện dây.
- Mua sản phẩm không rõ nguồn gốc.
- Tự ý bypass thiết bị chống dòng rò khi thường xuyên bị nhảy.
- Không kiểm tra nguyên nhân rò điện trước khi đóng điện trở lại.
Nếu RCCB hoặc RCBO thường xuyên tác động, cần tìm nguyên nhân thay vì vô hiệu hóa chức năng bảo vệ.
Lưu ý khi lắp đặt và sử dụng
Aptomat chống giật là thiết bị bảo vệ nhưng chỉ hoạt động hiệu quả khi được lựa chọn và lắp đặt đúng.
Sau khi lắp đặt, cần thực hiện kiểm tra chức năng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, bao gồm sử dụng nút TEST nếu thiết bị được trang bị.
Không nên tự ý thay đổi sơ đồ đấu nối, đấu tắt hoặc bỏ qua chức năng chống dòng rò. Việc đấu sai dây LINE/LOAD, dây trung tính hoặc phối hợp sai giữa các thiết bị cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống.
Nếu không có chuyên môn về điện, người dùng nên để kỹ thuật viên có năng lực chuyên môn kiểm tra tải, dây dẫn, tiếp địa và thực hiện lắp đặt.
Mua Aptomat chống giật ở đâu?
Bên cạnh lựa chọn thương hiệu, việc tìm đúng sản phẩm có thông số phù hợp với hệ thống điện cũng rất quan trọng.
Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Đức Vinh cung cấp và tư vấn thiết bị điện phục vụ nhu cầu dân dụng, công trình và hệ thống điện. Khách hàng có thể cung cấp thông tin về thiết bị sử dụng, công suất, loại mạch hoặc thông số tủ điện để được hỗ trợ lựa chọn CB phù hợp.
THÔNG TIN LIÊN HỆ ĐỨC VINH
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỨC VINH
- Địa chỉ: Số 7, Đường 13, Khu Phố 1, Phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- VPGD: 476/22 Tân Kỳ Tân Quý, P. Tân Sơn Nhì, TP. HCM
- MST: 0317358651
- Hotline: 0983 165 054 – 0916 166 062 – 0987 659 043
Nếu chưa biết nên chọn RCCB hay RCBO, 20A, 25A, 32A, 40A hay 63A, khách hàng có thể liên hệ Đức Vinh để được tư vấn dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế.
Câu hỏi thường gặp về Aptomat chống giật
Aptomat chống giật gia đình nên dùng bao nhiêu mA?
30mA là mức độ nhạy phổ biến trong các thiết bị RCCB/RCBO dùng cho mục đích bảo vệ bổ sung chống điện giật trong dân dụng. Tuy nhiên cần lựa chọn theo thiết kế và mục đích của từng mạch.
RCBO và RCCB loại nào tốt hơn?
Không thể kết luận loại nào tốt hơn trong mọi trường hợp. RCCB tập trung vào bảo vệ dòng rò và cần phối hợp bảo vệ quá dòng phù hợp; RCBO tích hợp thêm chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
Aptomat chống giật thường xuyên nhảy có phải bị hỏng không?
Không nhất thiết. Nguyên nhân có thể đến từ thiết bị điện bị rò, dây dẫn suy giảm cách điện, môi trường ẩm, đấu nối chưa phù hợp hoặc bản thân thiết bị bảo vệ gặp vấn đề. Nên kiểm tra nguyên nhân trước khi thay CB.
Có nên tự lắp Aptomat chống giật?
Không nên tự thao tác với điện lưới nếu không có chuyên môn. Việc lựa chọn và đấu nối sai có thể khiến chức năng bảo vệ không hoạt động như thiết kế.
Kết luận
Lựa chọn Aptomat chống giật tốt nhất cho gia đình không đơn giản là mua thương hiệu nổi tiếng hoặc chọn CB có số A càng lớn càng tốt. Một thiết bị phù hợp phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về dòng định mức, dòng rò, chức năng bảo vệ, số cực, khả năng cắt và đặc điểm tải thực tế.
Các dòng RCCB, RCBO của Schneider Electric và ABB là những lựa chọn đáng tham khảo nhờ danh mục sản phẩm đa dạng và thông số kỹ thuật rõ ràng. Quan trọng hơn, người dùng cần lựa chọn đúng model cho từng mạch và thực hiện lắp đặt đúng kỹ thuật.
Nếu chưa xác định được loại Aptomat phù hợp cho bình nóng lạnh, máy giặt, điều hòa, bếp từ, ổ cắm hoặc CB tổng, hãy liên hệ Đức Vinh qua 0983 165 054 – 0916 166 062 – 0987 659 043 để được hỗ trợ lựa chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu thực tế.