Trong các công trình cần duy trì nguồn điện liên tục như nhà xưởng, văn phòng, cửa hàng, kho lạnh, chung cư, phòng máy hoặc hệ thống kỹ thuật, việc mất điện lưới đột ngột có thể làm gián đoạn vận hành và ảnh hưởng đến thiết bị. Vì vậy, tủ ATS chuyển nguồn tự động giữa điện lưới và máy phát ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Trong hệ thống này, HAT310 SmartGen đóng vai trò như bộ điều khiển trung tâm, giúp giám sát nguồn điện và đưa ra tín hiệu điều khiển chuyển nguồn khi xảy ra sự cố.
Vậy HAT310 SmartGen là gì, thiết bị có những chức năng nào, nguyên lý hoạt động ra sao và cần lưu ý gì khi đấu nối? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn trước khi lựa chọn và lắp đặt trong tủ ATS.
HAT310 SmartGen là gì?
HAT310 SmartGen là bộ điều khiển ATS dùng cho hệ thống chuyển nguồn tự động giữa điện lưới và máy phát điện. Thiết bị có khả năng giám sát điện lưới 3 pha 4 dây, đồng thời theo dõi điện áp nguồn máy phát dạng 1 pha. Khi nguồn lưới bị mất, mất pha hoặc điện áp xuống dưới ngưỡng cho phép, HAT310 sẽ điều khiển ATS chuyển đổi nguồn theo thời gian trễ đã cài đặt và phát tín hiệu khởi động máy phát điện khi cần thiết.
Có thể hiểu đơn giản, HAT310 không phải là toàn bộ tủ ATS mà là “bộ não điều khiển” bên trong tủ. Thiết bị tiếp nhận tín hiệu điện áp từ hai nguồn, xử lý điều kiện vận hành, sau đó xuất tín hiệu để điều khiển contactor hoặc bộ chuyển nguồn ATS phù hợp.
Nhờ đó, hệ thống có thể giảm phụ thuộc vào thao tác chuyển nguồn thủ công khi điện lưới xảy ra sự cố.
Vì sao tủ ATS cần bộ điều khiển HAT310?
Nhiều công trình đã trang bị máy phát điện dự phòng nhưng vẫn gặp tình trạng phải khởi động máy phát thủ công, thao tác chuyển nguồn chậm hoặc không kịp xử lý khi điện lưới mất pha. Với hệ thống dùng HAT310 SmartGen, quá trình giám sát và điều khiển chuyển nguồn được thực hiện tự động theo điều kiện điện áp đã thiết lập.
Bộ điều khiển đặc biệt hữu ích trong các trường hợp:
- Điện lưới mất hoàn toàn và cần cấp điện dự phòng nhanh cho tải.
- Một trong các pha điện lưới bị mất hoặc điện áp pha bị sụt thấp.
- Công trình sử dụng tải quan trọng như bơm, quạt, chiếu sáng, máy móc, kho lạnh hoặc hệ thống vận hành liên tục.
- Tủ ATS dùng contactor cần một bộ điều khiển nhỏ gọn, dễ đấu nối và có tín hiệu khởi động máy phát.
- Người vận hành cần quan sát nhanh trạng thái điện lưới, máy phát và nguồn đang cấp cho tải.
HAT310 hỗ trợ phát hiện tình trạng điện lưới không khả dụng khi một pha điện áp thấp hơn 160V hoặc xảy ra mất pha. Khi đó, thiết bị có thể ngắt lệnh đóng nguồn lưới, phát tín hiệu khởi động máy phát và chuyển tải sang nguồn máy phát khi điện áp máy phát đạt điều kiện phù hợp.
Các chức năng nổi bật của HAT310 SmartGen
HAT310 được thiết kế hướng đến nhu cầu điều khiển ATS cơ bản, tập trung vào khả năng giám sát nguồn và chuyển đổi giữa điện lưới với máy phát. Một số chức năng quan trọng gồm:
Giám sát điện lưới 3 pha 4 dây
Thiết bị nhận biết điện áp của ba pha R, S, T và dây trung tính N. Đây là yếu tố quan trọng đối với các hệ thống điện 3 pha, đặc biệt tại nhà xưởng, công trình thương mại, tòa nhà hoặc tủ điện tổng.
Khi điện lưới bình thường, HAT310 cho phép ATS đóng nguồn lưới để cấp điện cho tải. Khi phát hiện mất pha hoặc điện áp xuống thấp, bộ điều khiển chuyển sang logic xử lý nguồn dự phòng.
Giám sát nguồn máy phát điện
HAT310 giám sát điện áp máy phát dạng 1 pha thông qua đầu vào U và N2. Khi máy phát đã sẵn sàng cung cấp điện, thiết bị sẽ chờ theo thời gian trễ đã cài đặt, sau đó phát lệnh đóng nguồn máy phát để cấp điện cho tải.
Điều khiển khởi động máy phát
Thiết bị có ngõ ra tín hiệu khởi động máy phát gồm tiếp điểm NO, COM và NC. Đây là tiếp điểm khô, giúp kết nối với mạch khởi động từ xa của máy phát điện theo cấu hình phù hợp.
Ngõ ra relay khởi động máy phát có khả năng chịu tải định mức 16A, 250VAC. Tuy nhiên, khi triển khai thực tế, kỹ thuật viên cần kiểm tra đúng sơ đồ điều khiển của máy phát để lựa chọn cách đấu NO hoặc NC phù hợp.
Điều chỉnh thời gian trễ linh hoạt
HAT310 có hai núm điều chỉnh thời gian trễ:
- Thời gian xác nhận điện lưới bình thường.
- Thời gian xác nhận nguồn máy phát bình thường.
Mỗi thời gian trễ có thể điều chỉnh trong khoảng từ 1 đến 60 giây, giá trị mặc định từ nhà sản xuất là 5 giây. Tính năng này giúp hạn chế việc ATS chuyển nguồn liên tục khi điện lưới chỉ chập chờn trong thời gian ngắn.
Hệ thống đèn LED trực quan
Mặt trước của HAT310 có các đèn báo trạng thái, hỗ trợ kiểm tra nhanh trong quá trình vận hành:
- Đèn Mains Power: báo điện lưới đang khả dụng.
- Đèn Gen Power: báo nguồn máy phát đang có điện.
- Đèn Mains Close: báo tải đang được cấp từ điện lưới.
- Đèn Gen Close: báo tải đang được cấp từ máy phát.
Nhờ các đèn báo này, người vận hành có thể xác định nhanh hệ thống đang sử dụng nguồn nào mà không cần kiểm tra sâu bên trong tủ điện.
Nguyên lý hoạt động của HAT310 SmartGen
Khi điện lưới hoạt động bình thường
Khi HAT310 nhận thấy điện lưới đạt điều kiện về điện áp, đèn báo nguồn lưới sẽ sáng. Sau thời gian trễ điện lưới đã cài đặt, relay đóng nguồn lưới hoạt động và ATS cấp điện lưới cho tải.
Lúc này, đèn “Mains Close” sáng, cho biết tải đang được cấp điện từ nguồn lưới. Máy phát không cần vận hành vì hệ thống đang ưu tiên nguồn điện chính.
Khi điện lưới mất pha hoặc điện áp thấp
Khi điện lưới mất hoàn toàn, một pha điện áp xuống dưới 160V hoặc xảy ra mất pha, HAT310 nhận biết nguồn lưới không còn đáp ứng điều kiện vận hành. Đèn báo nguồn lưới và đèn báo đóng nguồn lưới sẽ tắt.
Thiết bị sẽ ngắt relay nguồn lưới, đồng thời đưa tín hiệu khởi động máy phát. Sau khi máy phát có điện áp, HAT310 chờ hết thời gian trễ đã cài đặt rồi kích hoạt relay đóng nguồn máy phát.
Khi quá trình chuyển nguồn hoàn tất, đèn “Gen Close” sáng để xác nhận tải đang chạy bằng nguồn máy phát.
Khi điện lưới ổn định trở lại
Khi nguồn lưới trở lại ổn định và đạt điều kiện điện áp, HAT310 tiếp tục kiểm tra theo thời gian trễ đã cài đặt. Sau đó, hệ thống có thể chuyển tải trở lại điện lưới theo nguyên lý ưu tiên nguồn chính.
Việc cài đặt thời gian trễ hợp lý giúp tránh hiện tượng chuyển nguồn liên tục khi lưới điện vừa khôi phục nhưng chưa thật sự ổn định.
Sơ đồ chân đấu nối HAT310 SmartGen
Dưới đây là các chân đấu nối cơ bản trên bộ điều khiển HAT310:
| Chân đấu nối | Ký hiệu | Chức năng |
|---|---|---|
| 1 | Gens Start NO | Tiếp điểm thường mở khởi động máy phát |
| 2 | COM | Chân chung của relay khởi động máy phát |
| 3 | Gens Start NC | Tiếp điểm thường đóng khởi động máy phát |
| 4 | U | Đầu vào pha nguồn máy phát |
| 5 | N2 | Đầu vào trung tính nguồn máy phát |
| 6 | GC | Ngõ ra điều khiển đóng nguồn máy phát |
| 7 | R | Pha R của nguồn điện lưới |
| 8 | S | Pha S của nguồn điện lưới |
| 9 | T | Pha T của nguồn điện lưới |
| 10 | N1 | Dây trung tính nguồn điện lưới |
| 11 | MC | Ngõ ra điều khiển đóng nguồn điện lưới |
Theo tài liệu kỹ thuật, chân GC sẽ xuất điện áp pha U khi relay máy phát đóng; chân MC sẽ xuất điện áp pha R khi relay điện lưới đóng. Các ngõ ra relay đóng nguồn lưới và máy phát có khả năng chịu tải định mức 16A, 250VAC.
Trong thực tế, HAT310 có thể ứng dụng với ATS dùng contactor hoặc một số dòng ATS tương thích như SGQ-N/T và SGQ-M. Tuy nhiên, sơ đồ đấu dây cần được thực hiện dựa trên cấu tạo thực tế của ATS, contactor, bộ liên động cơ khí – điện và mạch điều khiển của máy phát.
Thông số kỹ thuật HAT310 cần biết
Một số thông số đáng chú ý của bộ điều khiển ATS HAT310 gồm:
- Điện áp hoạt động: AC160V đến AC280V.
- Giám sát nguồn lưới: 3 pha 4 dây.
- Giám sát nguồn máy phát: 1 pha 2 dây.
- Tần số làm việc: 50/60Hz.
- Công suất tiêu thụ: không quá 2W.
- Relay khởi động máy phát: 16A, 250VAC.
- Relay đóng điện lưới và máy phát: 16A, 250VAC.
- Thời gian trễ nguồn lưới và máy phát: 1–60 giây.
- Kích thước thiết bị: 110 × 77,5 × 55 mm.
- Kiểu lắp đặt: ray DIN 35mm hoặc bắt vít.
- Điều kiện nhiệt độ làm việc: từ -25°C đến +70°C.
Với kích thước nhỏ gọn và hai phương án lắp đặt, HAT310 phù hợp để bố trí trong nhiều loại tủ ATS dân dụng, thương mại và công nghiệp.
Lưu ý khi đấu nối và sử dụng HAT310
Việc đấu nối HAT310 liên quan trực tiếp đến nguồn điện lưới, máy phát và thiết bị đóng cắt công suất. Do đó, cần lưu ý các điểm sau:
- Kiểm tra đúng thứ tự pha R, S, T và dây trung tính N1 của nguồn lưới.
- Xác nhận đúng đầu vào U và N2 của nguồn máy phát.
- Đấu đúng tiếp điểm NO, COM, NC theo sơ đồ khởi động từ xa của máy phát.
- Sử dụng contactor hoặc ATS có liên động phù hợp để hạn chế nguy cơ đóng đồng thời điện lưới và máy phát.
- Cài đặt thời gian trễ phù hợp với đặc điểm nguồn điện và thời gian ổn định của máy phát.
- Lựa chọn cầu chì và thiết bị bảo vệ theo công suất tiêu thụ thực tế của hệ thống, không áp dụng máy móc giá trị trong sơ đồ minh họa.
- Việc thi công nên do kỹ thuật viên có chuyên môn về tủ điện và ATS thực hiện.
Đức Vinh tư vấn giải pháp điều khiển ATS phù hợp
Việc lựa chọn bộ điều khiển ATS không chỉ dựa vào giá thiết bị mà còn cần xét đến loại tải, công suất máy phát, cấu hình tủ điện, phương thức khởi động máy phát và cơ cấu đóng cắt nguồn. Một bộ điều khiển phù hợp sẽ giúp hệ thống vận hành rõ ràng, thuận tiện kiểm tra và giảm thời gian xử lý khi điện lưới gặp sự cố.
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỨC VINH hỗ trợ tư vấn giải pháp thiết bị điện, tủ ATS và các phương án điều khiển nguồn lưới – máy phát phù hợp với nhu cầu công trình.
Thông tin liên hệ:
- Công ty: CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỨC VINH
- Địa chỉ: Số 7, Đường 13, Khu Phố 1, Phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Văn phòng giao dịch: 476/22 Tân Kỳ Tân Quý, P. Tân Sơn Nhì, TP. HCM
- Mã số thuế: 0317358651
- Hotline: 0983 165 054 – 0916 166 062 – 0987 659 043