Trong các công trình hiện đại, đặc biệt là nhà cao tầng, nhà máy, trung tâm thương mại, bệnh viện và hệ thống phòng cháy chữa cháy, việc duy trì hoạt động của những mạch điện quan trọng khi xảy ra hỏa hoạn có ý nghĩa rất lớn. Đây cũng là lý do cáp chống cháy ngày càng được quan tâm trong quá trình thiết kế và thi công hệ thống điện.
Vậy cáp chống cháy là gì? Cấu tạo của cáp chống cháy có gì đặc biệt, gồm những loại nào và được ứng dụng ở đâu? Hãy cùng Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Đức Vinh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Cáp chống cháy là gì?
Cáp chống cháy thường được hiểu là loại cáp được thiết kế để có khả năng duy trì tính toàn vẹn của mạch điện trong một khoảng thời gian nhất định khi chịu tác động của lửa, với điều kiện thử nghiệm và mức hiệu năng phụ thuộc vào tiêu chuẩn cũng như thiết kế của từng sản phẩm.
Điểm quan trọng cần hiểu là cáp chống cháy không có nghĩa là cáp hoàn toàn không cháy hoặc không bị hư hỏng.
Mục tiêu chính của dòng cáp này là giúp những hệ thống điện quan trọng tiếp tục hoạt động trong khoảng thời gian cần thiết khi xảy ra sự cố, từ đó hỗ trợ cảnh báo, sơ tán, cứu hộ và xử lý đám cháy.
Chẳng hạn, IEC 60331 là một nhóm tiêu chuẩn liên quan đến thử nghiệm khả năng duy trì tính toàn vẹn mạch của cáp trong điều kiện cháy. Một số phép thử trong IEC 60331 còn kết hợp tác động cơ học và nhiệt độ ít nhất 830°C. Vì vậy, khi lựa chọn cáp, không nên chỉ nhìn vào cụm từ “chống cháy” mà cần kiểm tra tiêu chuẩn và chứng nhận của chính sản phẩm.
Cáp chống cháy và cáp chậm cháy có giống nhau không?
Đây là hai khái niệm thường bị nhầm lẫn.
Cáp chống cháy (Fire Resistant) tập trung vào khả năng duy trì hoạt động hoặc tính toàn vẹn của mạch trong điều kiện cháy theo tiêu chuẩn thử nghiệm tương ứng.
Trong khi đó, cáp chậm cháy/chống cháy lan (Flame Retardant) tập trung vào việc hạn chế khả năng bắt lửa và lan truyền ngọn lửa dọc theo tuyến cáp.
Do đó, một loại cáp có khả năng chậm cháy chưa chắc đã có khả năng duy trì mạch điện trong đám cháy.
Tương tự, ký hiệu LSZH/LSHF – Low Smoke Zero Halogen/Low Smoke Halogen Free chủ yếu đề cập đến đặc tính ít khói và hạn chế hoặc không chứa halogen của vật liệu. LSZH không đồng nghĩa với khả năng duy trì mạch khi cháy nếu sản phẩm không được thử nghiệm và chứng nhận riêng cho đặc tính này.
Hiểu đúng các thuật ngữ trên sẽ giúp chủ đầu tư và đơn vị thi công tránh lựa chọn sai vật tư cho những mạch điện quan trọng.
Đặc điểm nổi bật của cáp chống cháy
So với cáp điện thông thường, cáp chống cháy được thiết kế với cấu trúc và vật liệu nhằm đáp ứng những yêu cầu cao hơn về an toàn khi có hỏa hoạn.
Khả năng duy trì mạch trong điều kiện cháy
Đây là đặc tính quan trọng nhất. Tùy thiết kế và tiêu chuẩn đạt được, cáp có thể duy trì tính toàn vẹn của mạch trong khoảng thời gian và điều kiện thử nghiệm quy định.
Nhờ đó, các thiết bị quan trọng như hệ thống báo cháy, chiếu sáng khẩn cấp hoặc những hệ thống an toàn khác có thể tiếp tục hoạt động trong giai đoạn xử lý sự cố.
Hạn chế cháy lan tùy theo thiết kế sản phẩm
Một số sản phẩm đồng thời đáp ứng các yêu cầu về hạn chế lan truyền ngọn lửa. Tuy nhiên, khả năng này cần được xác định thông qua tiêu chuẩn và tài liệu kỹ thuật của từng loại cáp, thay vì mặc định mọi cáp chống cháy đều có cùng hiệu năng.
Có thể kết hợp đặc tính ít khói, không halogen
Đối với các khu vực đông người hoặc không gian kín, cáp có vật liệu LSZH/LSHF thường được cân nhắc vì mục tiêu giảm mật độ khói và khí ăn mòn chứa halogen khi vật liệu bị cháy.
Đặc tính này đặc biệt hữu ích tại trung tâm thương mại, bệnh viện, nhà ga, trung tâm dữ liệu và những khu vực có yêu cầu cao về an toàn thoát nạn.
Cấu tạo của cáp chống cháy
Cấu tạo cụ thể thay đổi tùy nhà sản xuất và dòng sản phẩm. Tuy nhiên, một số loại cáp chống cháy thường có các thành phần cơ bản sau:
1. Lõi dẫn điện
Lõi thường được làm từ đồng với khả năng dẫn điện tốt. Số lõi và tiết diện được lựa chọn căn cứ vào tải điện, công suất, chiều dài tuyến cáp và yêu cầu của hệ thống.
2. Lớp chống cháy
Đây là một trong những lớp quan trọng tạo nên đặc tính của cáp. Băng mica là vật liệu thường gặp ở nhiều thiết kế cáp duy trì mạch.
Lớp mica được quấn quanh lõi dẫn, góp phần duy trì khả năng cách điện trong điều kiện nhiệt độ cao theo thiết kế của sản phẩm.
3. Lớp cách điện
Một số loại cáp sử dụng XLPE hoặc các hợp chất cách điện chuyên dụng. Lớp này giúp cách điện giữa các lõi dẫn và góp phần đảm bảo đặc tính điện của cáp trong điều kiện sử dụng bình thường.
4. Lớp vỏ bảo vệ
Vỏ ngoài giúp bảo vệ các thành phần bên trong khỏi tác động cơ học và môi trường. Tùy yêu cầu, vật liệu vỏ có thể là PVC chống cháy lan hoặc các hợp chất ít khói, không halogen.
Các loại cáp chống cháy phổ biến
Trên thị trường có nhiều cách phân loại cáp chống cháy. Xét theo cấu trúc vật liệu, người dùng thường gặp một số nhóm như:
Cáp Cu/Mica/XLPE/FR-PVC
Cấu tạo cơ bản gồm lõi đồng, lớp mica chịu lửa, cách điện XLPE và lớp vỏ FR-PVC.
Dòng cáp này có thể phù hợp với nhiều hệ thống điện công trình khi sản phẩm đáp ứng đúng các yêu cầu kỹ thuật của hồ sơ thiết kế.
Cáp Cu/Mica/XLPE/LSZH
Cấu trúc gồm lõi đồng, mica, XLPE và vỏ LSZH.
Ưu điểm đáng chú ý là kết hợp yêu cầu duy trì mạch của thiết kế cáp chống cháy với đặc tính ít khói, không halogen của vật liệu vỏ nếu sản phẩm được chứng nhận tương ứng.
Cáp chống cháy sử dụng vật liệu silicone
Một số thiết kế sử dụng silicone hoặc hợp chất chuyên dụng có khả năng chịu nhiệt để đáp ứng yêu cầu của từng ứng dụng.
Khi lựa chọn, cần kiểm tra datasheet, tiêu chuẩn thử nghiệm, điện áp định mức, cấu tạo và điều kiện lắp đặt thay vì chỉ dựa vào tên gọi của sản phẩm.
Các tiêu chuẩn cáp chống cháy cần quan tâm
Một số nhóm tiêu chuẩn thường được nhắc đến khi đánh giá đặc tính cháy của dây và cáp gồm:
- IEC 60331: liên quan đến thử nghiệm tính toàn vẹn mạch của cáp trong điều kiện cháy.
- IEC 60332: liên quan đến thử nghiệm lan truyền ngọn lửa trên dây và cáp trong các điều kiện quy định.
- IEC 61034: liên quan đến đo mật độ khói sinh ra khi cáp cháy trong điều kiện thử nghiệm.
- IEC 60754: liên quan đến khí halogen/độ axit và độ dẫn điện của khí sinh ra khi vật liệu cáp cháy.
Không phải sản phẩm nào cũng đồng thời đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn trên. Vì vậy, Đức Vinh khuyến nghị khách hàng đối chiếu hồ sơ thiết kế, datasheet và chứng từ kỹ thuật của đúng mã cáp trước khi đặt hàng.
Cáp chống cháy được ứng dụng ở đâu?
Cáp chống cháy thường được cân nhắc cho những hệ thống mà việc duy trì nguồn điện hoặc tín hiệu trong tình huống hỏa hoạn có vai trò quan trọng.
Một số ứng dụng phổ biến có thể kể đến như:
- hệ thống báo cháy và báo động;
- hệ thống chiếu sáng khẩn cấp, đèn thoát hiểm;
- một số hệ thống điều khiển phục vụ an toàn;
- hệ thống thông tin liên lạc khẩn cấp;
- hệ thống điện tại bệnh viện;
- trung tâm thương mại và cao ốc;
- nhà ga, sân bay;
- nhà máy, kho và khu công nghiệp;
- trung tâm dữ liệu;
- các khu vực tập trung đông người.
Việc có bắt buộc sử dụng loại cáp nào và yêu cầu hiệu năng ra sao cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế, quy chuẩn/tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu PCCC của từng công trình.
Kinh nghiệm lựa chọn cáp chống cháy phù hợp
Theo kinh nghiệm tư vấn vật tư điện, một sai lầm thường gặp là khách hàng chỉ hỏi “cáp này có chống cháy không?” mà chưa xác định cụ thể yêu cầu kỹ thuật.
Khi lựa chọn, nên xem xét đồng thời tiết diện, số lõi, điện áp định mức, khả năng tải, tiêu chuẩn thử nghiệm, yêu cầu duy trì mạch, đặc tính khói/halogen, môi trường lắp đặt và hồ sơ thiết kế.
Đặc biệt, không nên đánh đồng các ký hiệu FR, FRLS, LSZH, LSHF hoặc Fire Resistant. Mỗi thuật ngữ mô tả những đặc tính khác nhau và phải được đối chiếu với chứng nhận của từng sản phẩm.
Đối với công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, khách hàng nên cung cấp bản vẽ, bảng khối lượng vật tư hoặc thông số kỹ thuật yêu cầu cho đơn vị cung cấp để được tư vấn chính xác hơn.
Mua cáp chống cháy ở đâu uy tín tại TP.HCM?
Lựa chọn đúng cáp không chỉ giúp hệ thống điện vận hành ổn định mà còn liên quan trực tiếp đến yêu cầu an toàn của công trình.
Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Đức Vinh cung cấp và tư vấn các giải pháp vật tư, thiết bị điện phục vụ công trình dân dụng, thương mại và công nghiệp. Với từng nhu cầu cụ thể, khách hàng có thể liên hệ Đức Vinh để được hỗ trợ lựa chọn sản phẩm theo thông số kỹ thuật và yêu cầu thực tế.
Khi cần báo giá, khách hàng nên chuẩn bị các thông tin như loại cáp, số lõi, tiết diện, chiều dài dự kiến, điện áp, tiêu chuẩn yêu cầu và vị trí sử dụng. Điều này giúp quá trình tư vấn và lựa chọn vật tư nhanh chóng, chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp về cáp chống cháy
Cáp chống cháy có hoàn toàn không cháy không?
Không. Thuật ngữ chống cháy trong trường hợp cáp duy trì mạch không có nghĩa vật liệu sẽ không bao giờ cháy hoặc hư hỏng. Hiệu năng cần được hiểu theo tiêu chuẩn và điều kiện thử nghiệm mà sản phẩm đáp ứng.
Cáp LSZH có phải cáp chống cháy không?
Không nhất thiết. LSZH chủ yếu mô tả đặc tính ít khói và không halogen của vật liệu. Muốn xác định khả năng duy trì mạch khi cháy cần xem thêm tiêu chuẩn thử nghiệm của chính sản phẩm.
Cáp chống cháy và cáp chậm cháy khác nhau như thế nào?
Cáp chống cháy theo nghĩa fire-resistant hướng đến duy trì tính toàn vẹn mạch trong điều kiện cháy; cáp flame-retardant hướng đến hạn chế lan truyền ngọn lửa. Một sản phẩm có thể đáp ứng một hoặc đồng thời nhiều đặc tính nếu được thiết kế và chứng nhận phù hợp.
Đức Vinh – Tư vấn vật tư điện theo nhu cầu công trình
Cáp chống cháy đóng vai trò quan trọng trong nhiều hệ thống điện yêu cầu mức độ an toàn cao. Tuy nhiên, để lựa chọn chính xác, khách hàng cần xem xét đồng thời cấu tạo, tiết diện, điện áp, tiêu chuẩn thử nghiệm, môi trường lắp đặt và yêu cầu của hồ sơ thiết kế.
Nếu đang tìm kiếm cáp chống cháy, dây cáp điện hoặc vật tư thiết bị điện cho công trình, quý khách có thể liên hệ Đức Vinh để được tư vấn sản phẩm và báo giá theo nhu cầu thực tế.
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỨC VINH
Địa chỉ: Số 7, Đường 13, Khu Phố 1, Phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Văn phòng giao dịch: 476/22 Tân Kỳ Tân Quý, P. Tân Sơn Nhì, TP. HCM
MST: 0317358651
Hotline: 0983 165 054 – 0916 166 062 – 0987 659 043